NEDEN ?

https://plagiarism-turkish.blogspot.com


Şu sıra TBMM gündeminde olan 2547 sayılı Kanun’da öğretim elemanlarının disiplin suçlarına ilişkin yapılması düşünülen değişiklikler hakkında Bilim Akademisi’nin raporunu okumak için lütfen tıklayın

21 Kasım 2013

Enis MERİÇ - Akademik Tezler ve İntihalin Yaygınlaşması (RADİKAL Blog)

Türkiye'de internetin yaygınlaşmaya başladığı yıllardan bu yana kabul edilmiş yükseklisans ve doktora tezleri, üniversite enstitüleri tarafından YÖK'ün tez merkezine PDF dosya olarak gönderiliyor. Sonra bu tezler YÖK'in tez merkezinin sitesinde indirilmek üzere PDF dosya olarak yayınlanıyor. Araştırmak istediğiniz konuyu, daha öncesinde yapılan çalışmaları sorgulama yapmak için anahtar kelimeyi arama bölümüne yazıyorsunuz karşınıza yayınlanmış bütün tezler sıralanmaya başlıyor. Yalnız "izinli" tezler yayınlanıyor ve bu tezleri indirebiliyorsunuz, enstitülerce onaylanmış tezlerin yarısından fazlası "izinsiz" ve yayınlanmıyor. Yayınlanması için tezi hazırlayan yükseklisans ve doktora öğrencisinin onayı olması gerekiyor eğer yayınlanmasına müsaade etmemişse teze ulaşamıyorsunuz. Doktora çalışmalarının büyük çoğunluğu izinsiz ve ulaşamıyorsunuz.  Peki bir öğrenci tezini neden yayınlamak istemez ?  Burda iki cevap çıkıyor ortaya. Tez sahibi tezine ulaşılmasını istemiyorsa ya yaptığı intihalin başkalarınca anlaşılmaması için tezini yayına açmıyor yada kullandığı kaynakların ve metodların başkaları tarafından kullanılmaması içindir.
Bağlı bulunulan Enstitü tarafından Onaylanmış bir tezin yayınlanmasının "İzinli" olması neye dayanıyor ? Hukuki normu nedir? Tezin sahibinin burada ticari bir kaygısı var ise o zaman telif hakkı ödenir kullanılabilir. Genellikle tezini bitiren yükseklisans, doktora ve doçentlik tezini bitiren akademisyenler, tezlerini enstitüye sunduktan sonra tezlerini yayına açtırmayarak kitap haline dönüştürüyor ve kitap olarak yayınlatıyorlar. O zaman tezin sahibine şu soruyu soruyoruz : Sen bu tezi ticari amaçlımı hazırladın, yoksa bilim içinmi hazırladın ?  Üniversiteler ticari amaçlı tez yazdırır mı dersek tabiki hayır. Bu çatı altına giren her öğrenci tezini bilim için hazırlamaya mecburdur. Enstitüler ticari bir şirket değildir, burada amaç bilim yapmaktır. Akademik tezlerin telif hakkı, akademik unvan ile ödüllendirilir, bunun dünyada uygulanan şekli budur. Dünyanın hangi ülkesinde böyle bir uygulama görülmüştür ?  Tezi yaz ünvanı al bir yandanda ticari amaçlı kitap haline dönüştür. Dünyanın hangi ülkesinde böyle bir uygulama var ?  Hazırlanan tez enstitüye aittir bu tezin sorumluluğuda tezi  kabul eden akademik jüriye ve tez danışmanına aittir. Tezler ticari bir amaç taşıyamaz.  Bu açıdan bir tezin ulaşılmasını "izinsiz" kılmanın hiçbir hukuki dayanağıda yoktur. YÖK tezin sahibinin keyfine bağlı değildir YÖK eğer bilim adına bir hizmet veriyorsa bu tezi yayınlamaya "izinli" hale getirmeye mecburdur. Böylesi  çarpık bir uygulama ancak ülkemizde mevcuttur. 
Gelelim İntihal Meselesine
İntihal  kelimesi (Türk Dil Kurumunun) yayınladığı sözlükte şöyle açıklanmaktadır; bir kişinin eserinde başka kişilerin ifade, buluş veya düşüncelerini kaynak göstermeksizin kendisine aitmiş gibi kullanması. İntihal bir tür sahtekarlık ve hırsızlıktır. Akademik sahtekarlık, bilgi hırsızlığı dememiz yerindedir. Yapılan incelemeler ve varsayımlara göre 2002'den sonraki yıllarda yayınlanan tezlerde çok ciddi bir araklama kopyala-yapıştır metin çalma söz konusudur. Bu konuyla ilgili epey bir zaman araştırma yapıyorum karşılaştığım durum çok vahim. Neredeyse intihalsiz yüksek lisans tezleri parmakla gösterilecek kadar azdır. Herkes birbirinin emeğinden çalıyor, uyanık davranıyor emek harcamadan sonuca varıyorlar ama bilim adına hiçbir şey ifade etmiyorlar. İntihali yapanlar üzerindeki gözlemime dayanaraktan şunu ifade etmek isterim ki;  bir üniversite öğrencisi akademik tezle son sınıfta tanışıyor bu tezde hiçbir kontrole tabi olmadığı için çoğu tez kopyala-yapıştır tezler oluyor. Üniversite öğrencilerinin büyük çoğunluğu üniversite hayatı boyunca hiç akademik makale okumamış durumdadır. Akademik makale yazmaya teşebbüs dahi etmemiştir. Yükseklisansa gelen bir öğrenci tez hazırlama aşamasında akademik çalışmanın ne olduğunu tam tamına öğrenemediği ve zorlandığı için yakalanmam gayesiyle araklamaya yöneliyor. Kendi konusuna benzer daha önce yazılmış tezlerden arak yapıp, çeşitli kaynaklardanda arak yaparak tezine aktarıyor. Arak yapan kişi başka tezden araklama yaparken yazının kaynağıylada beraber aktarıyor yani gerçek tezin sahibininde yanlışını veya doğrusunu sahiplenmiş oluyor. Kimiside çok uyanık davranıyor arak yaparken  kelimelerle cümlelerle oynuyor ama arak yaptığı tezden aynı kaynağı kullanıyor.
İntihallerin yapılmasında akademik biliçsizliğin daha çok rolü olduğunu düşünüyorum. Bazıları profesyonel davranarak yaptığı araklamanın anlaşılmaması için çeşitli kılıflarla kelime değişiklikleriyle yaptığı intihali gizliyor. Doktora tezlerine gelecek olursak bu durum ciddi bir süreç istiyor. Yükseklisans tezleri aşağı yukarı 100-150 sayfa tutar ama  80 sayfalık doktora tezi görünce, sayfalarında bir şey ifade etmediğini anladım. Karşılaştığınız intihalli doktora tezlerini YÖK'e sunmak YÖK için hiçbir şey ifade etmiyor. Çünkü YÖK intihalli tezlere hiçbirşey yapamıyor. Bunun çeşitli sebepleri var. Eğer intihalli tezlere dokunursa bu işin ardı arkası kesilmeyecek, işin ucu herkese dokunmaya başlayacak ve buda bazı kesimleride rahatsız edeceği için YÖK intihal olayının üzerine hukuki açıdan gitmiyor. Farklı sebeblerle kılıfına uyduruyor. Hırsızlığın, sahtekarlığın her türlüsünün bir yaptırıma tabi olduğu dünyada, akademik hırsızlığın, akademik sahtekarlığın Türkiye'de ise kanunda hiçbir cezası yok, yönetmeliktede hiçbir disiplin cezasıda yok. Bugüne kadar YÖK tarafından bir düzenlemenin yapıldığına dair bir çalışmada göremedik.
Son yıllarda yaygınlaşan bir geleneği daha aktarayım. "Wikipedia'dan kopyala-yapıştır yaparak tez yazmak". Wikipedia'da yazılan çoğu yazının kaynağı vardır. Yazıyı burdan okuyan kişi bu yazıyı alır doğrudan kopyalar tez çalışma dosyasına yapıştırır, bazıları bu yazının kaynağına gider bulur araştırır doğrular. Bazıları ise kopyaladığı yazının kaynağına gitmez doğrudan Wikipedia sitesinin linkini yapıştırır. Bu en acemi olanıdır. Wikipedia'ya yazıyı yazanda bir başkası ordaki bilginin doğruluğuna nasıl emin olabiliyorsun ?  Bilimsel metod etik bumudur ?  Kaynağı belli olmayan bir imgeyi, sembolü veya yazyı teze aktarmak bilimselliğe uygun olurmu ?  Gördüğüm  kadarıyla yükseklisans tezlerinde bu durum epeyce yaygınlaşmış. Bazı Doktora tezlerinde bile Wikipedia'yı kaynak gösterenler gördüm. Bazıları profesyonel davranarak Wikipedia'dan çalıp, anlaşılmaması için kaynağını göstermiyorlar. Wikipedia'daki yazının kaynağına gitmek suretiyle, Wikipedia'nın Türkçe ve diğer dillerini kullanabilen birisi çok kolay bir şekilde yükseklisans tezi hazırlayabilir. Hatta gördüğüm incelediğim odur ki doktora ve doçentlik tezi hazırlayan hocalara bile kolaylık sağlamış durumdadır.
Size tecrübelerimden bir şey paylaşmak istiyorum. Benzer konularda, aynı tez danışman hocasına bağlı doktora öğencilerini birbirinden arak yapmıyor, genellikle benzer konularda farklı danışman hocaların olduğu tezlerde intihale sık rastlanıyor. Aynı danışman hocanın kaynaklara hakim olması yapılan araklamanında ortaya çıkmasına neden olabilir. Dediğim gibi ülkemin akademisyenleri, akademik öğrencileri çok uyanıklar. Herkes zamandan ve emekten çalmaya teşebbüs ediyor. Burda hemen belirtmeliyim ki emek sahibi, bilim için çalışmış emektar öğrencileri ve hocalarıda unutmamak lazım.  İntihalli tezler için ne yapılabilir  konusunu  daha sonra ayrıntılarıyla ele alacağım. Yinede siz siz olun  yayımlanmış akademik tezlere bilginin kalitesi ve doğruluğu açısından fazla güvenmeyin.


.

Etiketler

A. Murat Eren (14) Açık Bilim (1) AdaManşet (1) Adnan Atalay (1) Adnan Fatih Kocamaz (1) AFRİKA Gazetesi (1) AGOS (1) Ahmet Yıldırım (11) AİHM (2) AKADEMİ TAKİP (1) Akademi-Haber (1) ALAKARGA (1) Ali Demir (2) Ali Rıza Taşkale (1) Almanya (7) Alper Hançerlioğlu (1) Anadolu Universitesi (1) ANAKARDER (1) Anayurt (2) Annette Schavan (4) AntalyanınHaberi (1) Ayşe Başel (2) Ayşe Çavdar (1) Ayşe Kora (1) Azem Haslaman (1) Baro Dergisi (1) BASIN AÇIKLAMASI (2) Baybars Külebi (1) Bayram Kaya (1) BBC Türkçe (3) Bekir Karlık (2) Belgeler (5) Bengü Sezen (1) BİA (1) BİANET (1) Bilge Can Yıldız (1) BİLGİ ÇAĞI (1) Bilim Akademisi (1) Bilim Güncesi (1) Bilim ve Gelecek (1) Bilim ve Ütopya (1) bilimSoL (2) Bilkent Asistan (1) BirGün (3) Burak Cop (1) Burak İzgi (1) Can Ender Gökçe (1) Canan Atalay Aktuğ (1) CBT (31) Cezalar (1) CİHAN (1) Cumhuriyet (4) Cüneyt Ülsever (2) Çiğdem Toker (1) ÇOMU (1) ÇOMÜ (1) D. Çiğdem Sever (1) Debora Weber-Wulff (1) Derviş Doğan (2) DHA (1) Diederik Stapel (1) Dilek Gedik (1) Doç. Dr. Burhanettin Kaya (1) Doç. Dr. Doğan Yücel (1) Doç. Dr. Erkan Yüksel (1) Doç. Dr. Hakan Mıhcı (1) Doç. Dr. Kudret Özersay (1) Doç. Dr. Selçuk Can (2) Dr. A. Murat Eren (8) Dr. Çağrı Yalgın (1) Dr. Hakan Özdener (2) Dr. Kaan Öztürk (9) Dr. Murat Yıldırım (1) Dr. Nihal Engin Vrana (2) Dr. Ömer Gökçümen (2) Dr. Ömür Yılmaz (2) Dr. R Serpkenci (1) Dr. Sinan Korukluoğlu (1) Dr. Şükran Gölbaşı (1) Dr. Tansu Küçüköncü (24) Dr. Umut Özkaleli (3) Dünya Bülteni (1) Ege Üniversitesi (8) Eğitim Sen (2) Ekrem Sakar (1) El Naschie vakası (1) EMO (1) Emrah Göker (2) Emre Can Dağlıoğlu (1) Emre Sevinç (1) Enis Meriç (3) Ercüment Tunçalp (1) Erdal İzgi (2) Erdem Ergen (1) Erdem Uçar (2) Ergün Kasap (4) Erman Çete (1) Ertan Keskinsoy - 2006 (1) Evrim Ağacı (1) Faruk Çakır (1) feyerabend (1) Fikir Ağacı (1) GATA (2) Gazete soL (5) Gazi Üniversitesi (1) GUNİDER (1) Güncel Anestezi (1) Gündem Kıbrıs (1) Güney Kore (1) Güngör Mengi - 2005 (1) GYTE (1) H.İbrahim Dursun (1) Haberler (109) HABERTÜRK (15) Hakan Çırak (1) Hakan Hastaoğlu (1) Halil İ. Dursun (4) Harun Kemal Öztürk (1) Haşmet Babaoğlu (1) Havadis Gazetesi (2) Hayriye Mengüç (1) HBT (1) Heyula.net (1) HUDUT Gazetesi (1) Hürriyet (2) Hüseyin Ekmekçi (1) Işıl Öz (4) İhsan Doğramacı (2) İleriBilim (1) İrfan O. Hatipoğlu (2) İsmail Naci Cangül (1) İTÜ (4) İzmir Haber Expres (1) İzzet Özgenç (6) Kaan Doğan Erdoğan (1) Kadir Boğaç Kunt (1) Kamuoyuna Duyuru (1) Kemal Göktaş (1) Kıbrıs Onlıne (1) Kıbrıs Time (1) KKTC (13) Macaristan (4) Mahmut Lıcalı (2) Marmara Üniversitesi (1) Matematik Dünyası (1) Mazlum Uyar (3) Medimagazin (6) Melih Aşık (1) Melis Alphan (1) meren (5) Metin Münir (10) Metin Özdemir (1) Milliyet (5) Mine G. Kırıkkanat (1) Muhalefet Şerhi (1) Murat Bardakçı (12) Murat Belge (1) Musa Kesler (2) Mustafa Gündoğan (1) Mustafa Helvacı (10) Mümtazer Türköne (1) Mürsel Sezen (1) Nature (1) Nedim Erinç (1) Neşe Doster (1) Neşeli Beyin (1) Nihat Halıcı (1) NTV (5) NTV BİLİM (2) ntvmsnbc (1) Nuran Çakmakçı (4) Nurettin Öztatar (2) Nuriye Akman (1) ODA TV (1) OdaTv (2) ODTÜ (6) ODTÜ-OED (1) Oğuzhan (1) OMU (3) Onur Erem (1) Orhan Bursalı (10) Orhan Orhun Ünal (1) Ömer Dinçer (3) Ömer Erbik (1) ÖSYM (1) Özgür Aydın (1) Özlem Uçar (1) Pal Schmitt (3) Pamukkale Üniversitesi (1) Paul Wouters (1) Pelin Batu (1) Pervin Kaplan (4) Prof. Dr. Ahmet İnam (1) Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta (1) Prof. Dr. Ali Akdemir (1) Prof. Dr. Ali Alpar (1) Prof. Dr. Ali Birinci (2) Prof. Dr. Alpar Sevgen (1) Prof. Dr. Altan Onat (2) Prof. Dr. Ayşe Erzan (4) Prof. Dr. Bahattin Baysal (2) Prof. Dr. Baki Akkuş (1) Prof. Dr. Celal Şengör (2) Prof. Dr. Çetin Kaya Koç (1) Prof. Dr. Engin Meriç (1) Prof. Dr. Eser Karakaş (1) Prof. Dr. Fatih Özatay (1) Prof. Dr. Fatma Suna Kıraç (1) Prof. Dr. Fulya Tanyeri (1) Prof. Dr. Güneş Uçar (1) Prof. Dr. Hakan S. Orer (1) Prof. Dr. Hakkı Kahraman (1) Prof. Dr. Haldun Güner (1) Prof. Dr. Haluk Geray (1) Prof. Dr. Haluk Şahin (1) Prof. Dr. Hasan Seçen (1) Prof. Dr. Hasan Yazıcı (4) Prof. Dr. Hüseyin Akan (1) Prof. Dr. İ. Halûk Gökçora (1) Prof. Dr. İlker Birbil (1) Prof. Dr. İlter Turan (1) Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın (1) Prof. Dr. İzge Günal (2) Prof. Dr. İzzettin Önder (1) Prof. Dr. Kayhan Kantarlı (13) Prof. Dr. Kor Yereli (1) Prof. Dr. Kurtuluş Töreci (3) Prof. Dr. Levent Doğancı (5) Prof. Dr. Levent Sevgi (3) Prof. Dr. Mehmet Altan (2) Prof. Dr. Metin Balcı (6) Prof. Dr. Mustafa Bekir Selçuk (1) Prof. Dr. Naci Görür (1) Prof. Dr. Nazmi Kozak (1) Prof. Dr. Nurettin Abacıoğlu (1) Prof. Dr. Orhan Gölbaşı (1) Prof. Dr. Osman Demircan (1) Prof. Dr. Osman İnci (2) Prof. Dr. Özer Bekaroğlu (1) Prof. Dr. Ramazan Aşcı (1) Prof. Dr. Rıdvan Karluk (19) Prof. Dr. Rıfat Okçabol (1) Prof. Dr. Selçuk Candansayar (1) Prof. Dr. Suat Çağlayan (1) Prof. Dr. Tahir Hatipoğlu (1) Prof. Dr. Tahsin Yeşildere (2) Prof. Dr. Taner Özbenli (1) Prof. Dr. Toktamış Ateş (1) Prof. Dr. Türker Alkan (1) Prof. Dr. Uğur Eser (1) Prof. Dr. Ural Akbulut (2) Prof. Dr. Yusuf Altıntaş (1) Prof. Dr. Zafer Ercan (1) Prof.Dr. Cevdet Coşkun (1) RADİKAL (5) Rahim Er (1) Romanya (1) Röportaj (1) Rusya (1) SABAH (1) SabitFikir (2) Sahte Dergiler (1) Sahte Konferanslar (1) Sakarya Gazetesi (18) Sefa Kaplan (1) Selma Kasap (1) Semuhi Sinanoğlu (1) Serdar Hiçdurmaz (1) Serkan Anılır (6) Seval Çetin (1) Sibel Oral (1) soL-Bilim (2) soL-Haber (6) StarKIBRIS (1) subjektif.org (4) ŞALOM (1) Şükrü Bülent Türtat (1) T24 (7) TAD (1) Taraf (2) Togan Kafesoğlu (1) Toplumsal Cinsiyet ve Azınlıklar Enstitüsü (2) Trakya Üniversitesi (2) Tufan Erhürman (1) Turgut Öziş (2) TÜBA (2) TÜBAV (1) TÜBİTAK (3) Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi (1) Tülay Sağlam (1) Türk Tabipleri Birliği (1) Türkiye Gazetesi (1) TürkRus (1) UKÜ (1) Umur Talu (1) Umut Newbury (1) UOUD (1) Üniversite Konseyleri Derneği (1) WASET (7) Y. Doç. Dr. Kaan Öztürk (14) Y. Doç. Dr. Aytekin Aydemir (1) Y. Doç. Dr. Fatih Bayraktar (1) Y. Doç. Dr. Fatih Gürsul (1) Y. Doç. Dr. Mehmet Somel (1) Y. Doç. Dr. Nevzat Artuç (1) Y. Doç. Dr. Özgür Öktel (1) Y. Doç. Dr. Raşit Bilgin (1) Y. Doç. Dr. Serhan Ada (1) Yahya Fidan (3) Yakalanırsınız (1) Yalçın Doğan (1) Yargıtay Kararı (1) Yarınlar (3) YEDİKITA (1) Yeni Asya (1) Yeni Düzen (1) YeniHayat (1) YeniŞafak (1) Yiğit Kocagöz (1) Yorumlar (101) Yoshiki Sasai (1) YÖDAK (7) YÖK (22) Yrd. Doç. Güner Coşkunsu (1) Zaman (3) Zeynep Şarlak (1) Ziya B. Güvenç (1) Ziya Güvenç (3) Zülfü Livaneli (2)

.


 En Çok Okunanlar