NEDEN ?

https://plagiarism-turkish.blogspot.com


Şu sıra TBMM gündeminde olan 2547 sayılı Kanun’da öğretim elemanlarının disiplin suçlarına ilişkin yapılması düşünülen değişiklikler hakkında Bilim Akademisi’nin raporunu okumak için lütfen tıklayın

25 Şubat 2016

Prof.Dr. Cevdet COŞKUN - Akademik Teşvik ve Bilim Etiği (GUNİDER)

Üniversitelerimizde çalışan akademisyenler için ocak ayı, akademik teşvik ikramiyesi alabilmek için, harıl harıl puan hesaplamakla geçti. İlk kez hayata geçen bu uygulama ile akademisyenler maaşlarına ek olarak, unvanlarına ve akademik üretkenliklerine bağlı olarak değişik miktarlarda ikramiye alacaklar. Mükemmeli, iyinin düşmanı yapmamak gerek; dolayısıyla eksikliklerine rağmen ben bu uygulamayı destekliyorum. Zira geçen sene akademisyenlerin maaşlarında yapılan hissedilir miktardaki iyileşmeye rağmen, ücretler hala bilim ve teknoloji alanında dünya ile yarışabilmek adına yetersiz durumdadır. 
Yıllar önce Amerika Birleşik Devletleri'nde doktora sonrası çalışmalar yaparken görmüştüm ki; aynı bölümde ve hatta aynı laboratuarda çalışan ve odaları yan yana olan iki profesörden biri diğerinin iki katı kadar kazanabiliyordu. Önce buna şaşırmıştım, ancak biraz düşününce bunun ne kadar da akıllıca bir ücretlendirme sistemi olduğunu anladım. Çalışanla çalışmayanı ayırmanın en iyi yolu belki de buydu. Ne de olsa marifet iltifata tabidir. Bundan böyle bizim üniversitelerimizde de üreten ve üretmeyen arasında bir nebze de olsa maaş farkı sağlanmış olacağı için, akademisyenler daha fazla kazanmak için daha fazla çalışacaklar. Buraya kadar iyi... 
İntihal, sahtecilik, çarpıtma...
Ancak ben olayın bir başka yönüne temas etmek istiyorum: Acaba daha fazla kazanmanın itici gücüyle daha fazla yayın yapmaya sevk edilen akademisyenlerimiz araştırma ve yayın etiği konularında ne kadar bilgili? Yapılan çalışmalar göstermiştir ki (bile-isteye yapılan ihlallerin yanı sıra) bilimsel çalışmalardaki etik ihlaller büyük ölçüde bu konudaki bilgi eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Peki, üniversitelerimizde Bilim Etiği dersleri zorunlu olarak okutulmakta mıdır? Maalesef hayır! Birçok üniversitede bu adla okutulan bir ders bile yoktur. Olanların çoğunda ise seçmeli olarak okutulmaktadır. Dahası, bu konuda ders verecek yetişmiş hocalarımızın sayısı da oldukça azdır. İntihal, sahtecilik, çarpıtma, duplikasyon, dilimleme, uygun olmayan atıf ve hediye yazarlık vb. ihlaller birçok araştırmacı tarafından yeterince bilinmemektedir. Üzülerek belirtmeliyim ki birçok akademisyenimiz etik ve ahlak arasındaki farkı dahi tam olarak anlayabilmiş değildir. 
Ahlak, kişinin mesleki ve kurumsal rolünden bağımsız olarak toplumun tümü için geçerli olan genel standartlar vazederken, etik, kişinin mesleki ve kurumsal rolüne bağlı olarak evrensel kurallar ortaya koyar. Bu bağlamda bilim etiği de hangi millete veya dine mensup olursa olsun tüm bilim insanları için evrensel kurallar ortaya koyar. Bu sebeple, bence üniversitelerimizde lisans ve yüksek lisans düzeylerinde bu evrensel kuralların öğretildiği Bilim Etiği ya da Araştırma ve Yayın Etiği adı altında zorunlu dersler konulmalı, bu konularda düzenlenen eğitim seminerleri ve konferanslar yaygınlaştırılmalı ve araştırmacıların konuya ilgisi en üst düzeye çekilmelidir. Aksi halde bilimsel üretimi artıralım derken aleme rezil olabiliriz. Zira on yıl kadar önce ODTÜ'de patlak veren olayın bilim alanında ülkemize bakışı ne kadar olumsuz etkilediğini hala unutabilmiş değiliz. 
Yasal boşluk doldurulmalı
Ağırlaştırılan doçentlik başvuru kriterlerinin ardından akademik teşvik yönetmeliğinin de hayata geçmesiyle, önümüzdeki yıllarda bu tür ihlallerin artması muhtemel gibi görünüyor. Eğitim sistemimizdeki eksiklikler, denetim mekanizmalarının iyi çalışmaması ve yaptırımların yetersiz kalması, akademik yükselmelerde yayınların niteliğinden çok niceliğin dikkate alınması gibi sorunlar nedeniyle üniversitelerimizde bu tür ihlallerin ortaya çıkmasına elverişli bir ortam vardır. Gerçekte ciddi etik ihlallere bugün dünyanın en gelişmiş ülkelerinde bile rastlamak mümkündür. Bizim gibi az okuyan toplumlarda ise okuyucu denetimi yetersiz kaldığı için bu tür olumsuzluklara daha sık rastlanmaktadır. Dolayısıyla bu süreçte özellikle YÖK, ÜAK, TÜBA ve TÜBİTAK gibi kurumlarımıza ciddi bir sorumluluk düşmektedir. Bu kurumların yöneticileri, üniversitelerdeki araştırmacıların nitelikli bilimsel araştırma yapabilmesi için uygun bilimsel ortamı sağlamakla mükelleftir. Bir tür koruyucu hekimlik! 
Peki, bu tür olumsuzlukların önüne geçmek için neler yapılmalıdır? Öncelikle suç ve cezada kanunilik temel ilkesinden hareketle, bu alandaki yasal boşluk süratle doldurulmalıdır. Bu konuda gösterilecek müsamahadan ve merhametten maraz doğacağı unutulmamalı ve caydırıcı cezalar öngörülmelidir. Yasa, yönetmelik ve yönergelerle belirlenen hukuki çerçeve içinde suç ve suçlular iyi tayin edilmeli, çalışma barışını ve kişi hukukunu korumak için soruşturmalar gizlilik içinde yürütülmelidir. 
Yine bütün üniversitelerimizde var olan etik kurullar daha etkin çalıştırılmalıdır. Üzülerek belirtmeliyim ki, bugün üniversitelerimizdeki etik kurulların sadece adı vardır. Etkin olanların da ciddi anlamda yaptırım güçleri yoktur. Bir akademisyen tüm akademik hayatı boyunca sadece doçentlik başvuru aşamasında bu zaviyeden bir incelemeden geçmektedir. Sadece yüzeysel anlamda yapılan bu tahkikat bu tür suçların önünü almak için yeterli değildir. Rektörlerin ve dekanların sicil amirleri olarak bu konuda daha kararlı ve şeffaf olmaları gerekirken aksine bugün bazı üniversitelerimizde çok büyük yetkilerle donatılmış rektörlerimizin suça değil de suçluya bakarak muamelede ve mukabelede bulunduklarını da üzülerek görmekteyiz. 
Rapor etme hassasiyeti
Batı dünyasının karanlık bir dönem yaşadığı ortaçağlarda bir altın çağ yaşayan İslam dünyası, evrensel insani birikime yaptığı birçok katkının yanı sıra bilim etiği alanında da önemli katkılar sağlamıştır. Özellikle İslam dünyası dışında başka hiçbir medeniyette bir benzerine rastlanmayan hadis ilmi ve hadis toplama tecrübesi, Müslümanların bir şey duyduklarında ve öğrendiklerinde bunu kimden duyduklarını da belirtme/rapor etme hassasiyetini kazanmalarına yol açmıştır. Oysaki bu dönemde Batı dünyasının Judeo-Hıristiyan kültüründe birçok Müslüman alime ait eserin Batılı bilim adamları tarafından sahiplenildiği ve kendilerine ait bilimsel üretimlermiş gibi gösterildiği bugün bilim tarihi çalışmalarında ortaya konmuştur. 
Bugün bizler yeniden, bilimsel emeğin mal bulmuş mağribi gibi talan edildiği çağlarda dünyaya referans gösterme geleneğini hediye eden İslam medeniyetinin mirasçıları olarak "bir kişinin fikrini çalmakla malını çalmak arasında bir fark olmadığını" idrak edebilen yeni bir nesil yetiştirmek zorundayız.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Teşekkür ederiz.


.

Etiketler

A. Murat Eren (14) Açık Bilim (1) AdaManşet (1) Adnan Atalay (1) Adnan Fatih Kocamaz (1) AFRİKA Gazetesi (1) AGOS (1) Ahmet Yıldırım (11) AİHM (2) AKADEMİ TAKİP (1) Akademi-Haber (1) ALAKARGA (1) Ali Demir (2) Ali Rıza Taşkale (1) Almanya (7) Alper Hançerlioğlu (1) Anadolu Universitesi (1) ANAKARDER (1) Anayurt (2) Annette Schavan (4) AntalyanınHaberi (1) Ayşe Başel (2) Ayşe Çavdar (1) Ayşe Kora (1) Azem Haslaman (1) Baro Dergisi (1) BASIN AÇIKLAMASI (2) Baybars Külebi (1) Bayram Kaya (1) BBC Türkçe (3) Bekir Karlık (2) Belgeler (5) Bengü Sezen (1) BİA (1) BİANET (1) Bilge Can Yıldız (1) BİLGİ ÇAĞI (1) Bilim Akademisi (1) Bilim Güncesi (1) Bilim ve Gelecek (1) Bilim ve Ütopya (1) bilimSoL (2) Bilkent Asistan (1) BirGün (3) Burak Cop (1) Burak İzgi (1) Can Ender Gökçe (1) Canan Atalay Aktuğ (1) CBT (31) Cezalar (1) CİHAN (1) Cumhuriyet (4) Cüneyt Ülsever (2) Çiğdem Toker (1) ÇOMU (1) ÇOMÜ (1) D. Çiğdem Sever (1) Debora Weber-Wulff (1) Derviş Doğan (2) DHA (1) Diederik Stapel (1) Dilek Gedik (1) Doç. Dr. Burhanettin Kaya (1) Doç. Dr. Doğan Yücel (1) Doç. Dr. Erkan Yüksel (1) Doç. Dr. Hakan Mıhcı (1) Doç. Dr. Kudret Özersay (1) Doç. Dr. Selçuk Can (2) Dr. A. Murat Eren (8) Dr. Çağrı Yalgın (1) Dr. Hakan Özdener (2) Dr. Kaan Öztürk (9) Dr. Murat Yıldırım (1) Dr. Nihal Engin Vrana (2) Dr. Ömer Gökçümen (2) Dr. Ömür Yılmaz (2) Dr. R Serpkenci (1) Dr. Sinan Korukluoğlu (1) Dr. Şükran Gölbaşı (1) Dr. Tansu Küçüköncü (24) Dr. Umut Özkaleli (3) Dünya Bülteni (1) Ege Üniversitesi (8) Eğitim Sen (2) Ekrem Sakar (1) El Naschie vakası (1) EMO (1) Emrah Göker (2) Emre Can Dağlıoğlu (1) Emre Sevinç (1) Enis Meriç (3) Ercüment Tunçalp (1) Erdal İzgi (2) Erdem Ergen (1) Erdem Uçar (2) Ergün Kasap (4) Erman Çete (1) Ertan Keskinsoy - 2006 (1) Evrim Ağacı (1) Faruk Çakır (1) feyerabend (1) Fikir Ağacı (1) GATA (2) Gazete soL (5) Gazi Üniversitesi (1) GUNİDER (1) Güncel Anestezi (1) Gündem Kıbrıs (1) Güney Kore (1) Güngör Mengi - 2005 (1) GYTE (1) H.İbrahim Dursun (1) Haberler (109) HABERTÜRK (15) Hakan Çırak (1) Hakan Hastaoğlu (1) Halil İ. Dursun (4) Harun Kemal Öztürk (1) Haşmet Babaoğlu (1) Havadis Gazetesi (2) Hayriye Mengüç (1) HBT (1) Heyula.net (1) HUDUT Gazetesi (1) Hürriyet (2) Hüseyin Ekmekçi (1) Işıl Öz (4) İhsan Doğramacı (2) İleriBilim (1) İrfan O. Hatipoğlu (2) İsmail Naci Cangül (1) İTÜ (4) İzmir Haber Expres (1) İzzet Özgenç (6) Kaan Doğan Erdoğan (1) Kadir Boğaç Kunt (1) Kamuoyuna Duyuru (1) Kemal Göktaş (1) Kıbrıs Onlıne (1) Kıbrıs Time (1) KKTC (13) Macaristan (4) Mahmut Lıcalı (2) Marmara Üniversitesi (1) Matematik Dünyası (1) Mazlum Uyar (3) Medimagazin (6) Melih Aşık (1) Melis Alphan (1) meren (5) Metin Münir (10) Metin Özdemir (1) Milliyet (5) Mine G. Kırıkkanat (1) Muhalefet Şerhi (1) Murat Bardakçı (12) Murat Belge (1) Musa Kesler (2) Mustafa Gündoğan (1) Mustafa Helvacı (10) Mümtazer Türköne (1) Mürsel Sezen (1) Nature (1) Nedim Erinç (1) Neşe Doster (1) Neşeli Beyin (1) Nihat Halıcı (1) NTV (5) NTV BİLİM (2) ntvmsnbc (1) Nuran Çakmakçı (4) Nurettin Öztatar (2) Nuriye Akman (1) ODA TV (1) OdaTv (2) ODTÜ (6) ODTÜ-OED (1) Oğuzhan (1) OMU (3) Onur Erem (1) Orhan Bursalı (10) Orhan Orhun Ünal (1) Ömer Dinçer (3) Ömer Erbik (1) ÖSYM (1) Özgür Aydın (1) Özlem Uçar (1) Pal Schmitt (3) Pamukkale Üniversitesi (1) Paul Wouters (1) Pelin Batu (1) Pervin Kaplan (4) Prof. Dr. Ahmet İnam (1) Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta (1) Prof. Dr. Ali Akdemir (1) Prof. Dr. Ali Alpar (1) Prof. Dr. Ali Birinci (2) Prof. Dr. Alpar Sevgen (1) Prof. Dr. Altan Onat (2) Prof. Dr. Ayşe Erzan (4) Prof. Dr. Bahattin Baysal (2) Prof. Dr. Baki Akkuş (1) Prof. Dr. Celal Şengör (2) Prof. Dr. Çetin Kaya Koç (1) Prof. Dr. Engin Meriç (1) Prof. Dr. Eser Karakaş (1) Prof. Dr. Fatih Özatay (1) Prof. Dr. Fatma Suna Kıraç (1) Prof. Dr. Fulya Tanyeri (1) Prof. Dr. Güneş Uçar (1) Prof. Dr. Hakan S. Orer (1) Prof. Dr. Hakkı Kahraman (1) Prof. Dr. Haldun Güner (1) Prof. Dr. Haluk Geray (1) Prof. Dr. Haluk Şahin (1) Prof. Dr. Hasan Seçen (1) Prof. Dr. Hasan Yazıcı (4) Prof. Dr. Hüseyin Akan (1) Prof. Dr. İ. Halûk Gökçora (1) Prof. Dr. İlker Birbil (1) Prof. Dr. İlter Turan (1) Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın (1) Prof. Dr. İzge Günal (2) Prof. Dr. İzzettin Önder (1) Prof. Dr. Kayhan Kantarlı (13) Prof. Dr. Kor Yereli (1) Prof. Dr. Kurtuluş Töreci (3) Prof. Dr. Levent Doğancı (5) Prof. Dr. Levent Sevgi (3) Prof. Dr. Mehmet Altan (2) Prof. Dr. Metin Balcı (6) Prof. Dr. Mustafa Bekir Selçuk (1) Prof. Dr. Naci Görür (1) Prof. Dr. Nazmi Kozak (1) Prof. Dr. Nurettin Abacıoğlu (1) Prof. Dr. Orhan Gölbaşı (1) Prof. Dr. Osman Demircan (1) Prof. Dr. Osman İnci (2) Prof. Dr. Özer Bekaroğlu (1) Prof. Dr. Ramazan Aşcı (1) Prof. Dr. Rıdvan Karluk (19) Prof. Dr. Rıfat Okçabol (1) Prof. Dr. Selçuk Candansayar (1) Prof. Dr. Suat Çağlayan (1) Prof. Dr. Tahir Hatipoğlu (1) Prof. Dr. Tahsin Yeşildere (2) Prof. Dr. Taner Özbenli (1) Prof. Dr. Toktamış Ateş (1) Prof. Dr. Türker Alkan (1) Prof. Dr. Uğur Eser (1) Prof. Dr. Ural Akbulut (2) Prof. Dr. Yusuf Altıntaş (1) Prof. Dr. Zafer Ercan (1) Prof.Dr. Cevdet Coşkun (1) RADİKAL (5) Rahim Er (1) Romanya (1) Röportaj (1) Rusya (1) SABAH (1) SabitFikir (2) Sahte Dergiler (1) Sahte Konferanslar (1) Sakarya Gazetesi (18) Sefa Kaplan (1) Selma Kasap (1) Semuhi Sinanoğlu (1) Serdar Hiçdurmaz (1) Serkan Anılır (6) Seval Çetin (1) Sibel Oral (1) soL-Bilim (2) soL-Haber (6) StarKIBRIS (1) subjektif.org (4) ŞALOM (1) Şükrü Bülent Türtat (1) T24 (7) TAD (1) Taraf (2) Togan Kafesoğlu (1) Toplumsal Cinsiyet ve Azınlıklar Enstitüsü (2) Trakya Üniversitesi (2) Tufan Erhürman (1) Turgut Öziş (2) TÜBA (2) TÜBAV (1) TÜBİTAK (3) Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi (1) Tülay Sağlam (1) Türk Tabipleri Birliği (1) Türkiye Gazetesi (1) TürkRus (1) UKÜ (1) Umur Talu (1) Umut Newbury (1) UOUD (1) Üniversite Konseyleri Derneği (1) WASET (7) Y. Doç. Dr. Kaan Öztürk (14) Y. Doç. Dr. Aytekin Aydemir (1) Y. Doç. Dr. Fatih Bayraktar (1) Y. Doç. Dr. Fatih Gürsul (1) Y. Doç. Dr. Mehmet Somel (1) Y. Doç. Dr. Nevzat Artuç (1) Y. Doç. Dr. Özgür Öktel (1) Y. Doç. Dr. Raşit Bilgin (1) Y. Doç. Dr. Serhan Ada (1) Yahya Fidan (3) Yakalanırsınız (1) Yalçın Doğan (1) Yargıtay Kararı (1) Yarınlar (3) YEDİKITA (1) Yeni Asya (1) Yeni Düzen (1) YeniHayat (1) YeniŞafak (1) Yiğit Kocagöz (1) Yorumlar (101) Yoshiki Sasai (1) YÖDAK (7) YÖK (22) Yrd. Doç. Güner Coşkunsu (1) Zaman (3) Zeynep Şarlak (1) Ziya B. Güvenç (1) Ziya Güvenç (3) Zülfü Livaneli (2)

.


 En Çok Okunanlar