BİLİM VE GELECEK, Haziran 2010; Sayı: 76 Sayfa: 92-94
'TEKZİP METNİ'NE YANIT:
Birinci paragrafta anlatılan olayların (yani yayın aşamasında posterden yayına gidilmesinin, etik kurul onayının olmasının vs.) Bilim ve Gelecek Dergisinde Eylül 2009 tarihinde yayınlanmış eleştirilen konu ile hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. Tekzip gönderen yazarların makalesi “Jeske’ nin” makalesinden yaklaşık 2 yıl sonra basılmıştır ve Jeske’ nin ve bir diğer dergide basılmış bir başka yayının kullandığı cümleleri izinsiz ve iktibas kriterlerine uyulmadan “copy-paste” ile plagiarise etmektedir. Bu tür bir etik ihlalin Türkçe sözlükteki tam karşılığı ise “kopyala-yapıştır aşırma” olarak tanımlanmaktadır. Yazarlar sadece Jeske’ nin cümleleri ve orijinal fikri ile ilgili düzeltme yapmakta, diğer dergiden alınan cümleye ise hiç değinmemektedirler.
Bu konuyu aktardığımız yayın etiği konusunda uluslararası bir uzman olan ve ABD de sadece bu konuyu irdeleyen ORI merkezinin sorumlusu olan “Dr.John Dahlberg’ de” (Ph.D. Director, Division of Investigative Oversight / Office of Research Integrity) F. Ulger ve arkadaşlarının makalelerinde yaptıkları etik ihlali “açık bir plagiarism” olarak tanımlamıştır.
“Dear Dr. Doganci,
Thank you for sending your questions regarding apparent plagiarism to the Office of Research Integrity.”
"Apparent plagiarism = açık intihal”
Nitekim makalesi copy-paste tipi plagiarism ile aşırılan Dr Jeske ‘ de 6 Eylül 2009 tarihli e-mail mesajı ile aynı durum hakkında baş editör ve aynı zamanda da ilgili aşırma makalenin yazarı olan H. Leblebicioğlu’ dan açıklama istemekte ve durumu protesto etmektedir:
Sent: Sunday, September 6, 2009 10:54:27 PM
Subject: Plagiarism
Dear Editor in Chief,
I was surprised to read an article by Fatma Ulger (Annals of Clinical Microbiology and Antimicrobials 2009, 8:7) in your journal, were the basic study idea, setup and introduction was copied from an article of mine published two years earlier in Anaesthesia (Jeske HC, Tiefenthaler W, Hohlrieder M, Hinterberger G and A. Benzer. Bacterial contamination of anaesthetists? hands by personal mobile phone and fixed phone use in the operating theatre. Anaesthesia, 2007, 62; 904?906).
Even if Mr. Fatma Ulger copied the introduction word by word he did not even cite this article.
This type of publishing is not good for the ?Annals of Clinical Microbiology and Antimicrobials?.
I expect an official published excuse from the authors. Both articles have been attached to this mail.
With best regards,
H-C Jeske”
Bu uyarının bir benzeri de aynı tarihlerde Jeske’ nin makalesinin yer aldığı dergi baş editöründen gelmektedir:
“Dear Professor Doganci
Thank you for your email, and for sending me Dr Jeske’s email to the Editor-in-Chief of Annals of Microbiology and Anti-infective Therapy.
I can confirm that I have sought advice from other members of my Editorial Board, including my Deputy Editor-in-Chief who is a Board member of the Committee on Publication Ethics (COPE). Their view coincides with my own that, while there is a degree of plagiarism in this case, it is not substantial and does not involve any scientific data. However, as you have rightly pointed out, the fact that this has happened in a paper written by the Editor-in-Chief of the journal in which it has been published casts a rather different light on matters.
It is therefore my intention to write formally to the Editor-in-Chief of the journal in question, indicating that I have received notification of a possible case of plagiarism, have investigated it, and find the claim to be substantiated. The letter will be copied to the corresponding author of the paper in question, Dr Ulger, to the Chair of the Editorial Board of the journal and to Dr Jeske. I will suggest that an apology to Dr Jeske be printed in Annals of Microbiology and Anti-infective Therapy. If the response to my letter is unsatisfactory, I may, on further consultation, take further action, but, in view of the relatively minor level of infraction in this case, it is unlikely that this will extend to editorial comment in Anaesthesia, as suggested by you.
Thank you again for drawing this to my attention.
Best wishes”
David Bogod FRCA LLM
Editor-in-Chief, 'Anaesthesia'
1st floor, Maternity Unit
Nottingham City Hospital
Hucknall Road
Nottingham NG5 1PB
E-mail: david.bogod@nottingham.ac.uk
Telephone: +115 8231895
Fax: +115 8231908
Bu uyarıların ve inanıyorum ki “Bilim ve Gelecek Dergisi” nde yayınlanan tekzip edilmeye çalışılan yazımın etkisiyle (paniğiyle) yazarlar 13 Kasım 2009’da acil bir “corrigendum” yayınlayarak (lütfen özellikle dikkatinizi çekmek isterim, düzeltme yazısı dört gün içinde basılmıştır; süreli yayıncılıkta jet hızı değil, ışık hızı!) Jeske’ nin makalesini kaynaklar listesine 1 no ile dahil etmişler ve özür dilemişlerdir. Demek ki yaptıklarının iyi bir etik uygulama olmadığını kavramışlar ve yanlıştan geri dönmeye çalışmaktadırlar (aferin). Ancak kopyalanan cümlelerin aynen “yeni” giriş bölümünde bırakılmış ve alıntının (iktibasın) aşağıda örneği sunulan TTB Etik Bildirgesi’ ne uygun olarak belirtilmemiş olması “coyp paste plagiarism” in yani etik ihlalin devam ettiğini de göstermektedir.
Correction
Fatma Ulger1 , Saban Esen2 , Ahmet Dilek1 , Keramettin Yanik3 , Murat Gunaydin3 and Hakan Leblebicioglu2
© 2009 Ulger et al; licensee BioMed Central Ltd.
This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0), which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.
Correction
Dr. F. Ulger’ in makalesi bir posterden üretilmiş olabilir; bu çalışma için (in-vitro olduğu için tamamen gereksiz de olsa) alınmış bir etik kurul kararı yapılan “copy-paste” plagiarism’i mazur göstermez. Ancak bu bilginin de (yani poster olarak daha önce ham bilgilerin başka bir yerde-bir kongrede sunulduğunun) yayınlanan ve yazarlar tarafından “etik olduğu” iddia edilen ilgi makaleye bir alt bilgi (acknowledgement) olarak konulması da gerekirdi. Bunun bile yapılmamış olması yeterli etik özenin gösterilmediğinin çok ciddi bir göstergesidir.
• Yalnızca teknik destek, malzeme ve olgu temini katkısı yazarlık hakkı vermemeli, katkı sunanlara teşekkür edilmelidir.
• Başka bir eser veya çalışmadan alınacak her türlü bilgi, veri, tablo ve ifadeler atıf yaparak (kaynak gösterilerek) kullanılmalıdır.
• Bir çalışma iki ayrı dergide yayınlanmamalıdır. Yabancı bir dergide yayınlanan makalenin ulusal bir dergide yayınlanmak istenmesi durumunda her iki dergi editörü bilgilendirilmelidir.
• Bir çalışmadan elde edilen veriler ve sonuçlar bölünerek, dilimlenerek birden çok yayın haline getirilmemelidir.”
• Başka bir eser veya çalışmadan alınacak her türlü bilgi, veri, tablo ve ifadeler atıf yaparak (kaynak gösterilerek) kullanılmalıdır.
• Bir çalışma iki ayrı dergide yayınlanmamalıdır. Yabancı bir dergide yayınlanan makalenin ulusal bir dergide yayınlanmak istenmesi durumunda her iki dergi editörü bilgilendirilmelidir.
• Bir çalışmadan elde edilen veriler ve sonuçlar bölünerek, dilimlenerek birden çok yayın haline getirilmemelidir.”
Ayrıca yazarların belirttikleri web sitesinde bulunan poster, 2009 yılında yayınladıkları makalede yapılan ve tarafımızdan eleştirilen plagiarism ihlalinde bulunmamaktadır. Poster makale haline getirilirken (muhtemelen posterde kullanılan yetersiz İngilizce gramer düzeyinin iyileştirilmesi açısından) anılan aşırma olayının gerçekleştirilmiş olduğu açık olarak anlaşılmaktadır. Jeske’ nin orijinal makalesinde yer alan 1861 yılına ait referansı (Ignaz Semmenweils) aşırma makalede de kaynaklarda yer almakta, sanırım sadece büyük bir rastlantı! Eminim aynı cümlelerin “kelime kelime” bulunup ilgili makalede yayınlanması da bu saygın yazar grubuna göre “sadece ya bir rastlantı ya da İngilizce’ nin ödünç alınması! Peki, ya her iki makaledeki ana fikir? Bunun da orijinal ve özgün olduğu insaf ölçülerinde hala savunulabilir mi?
Yakın Türk politikasından bir örnek verecek olursak “Rahmetli İsmet İnönü için sıkça söylenirdi..."Kafasında kırk tilki dolaşır, kuyrukları da birbirine değmez bir kurnaz politikacı imiş !”
2. aşırmacı = plagiarist, intihalci. Bu eylemin maalesef sözlükte başka bir tanımı yok! Ancak hakaret değil, durumu tarif eden bir sıfat! Bilimsel jargonumuza bu şekilde tercüme edilip, sık olarak (yazarlar tarafından da zaman zaman çeşitli şikâyet dilekçelerinde) kullanılmaktadır…
3.İntihal yapmak = plagiarism yapmak; “copy paste” tipi ama! Bir de ilgili yazarların bağlı olduğu kurumun üst düzey yöneticileri tarafından yapılmış ve “retraction” cezası almış başka türlü “plagiarism” ler de bulunmaktadır ki bu tipler birbirinden ayrı olarak kategorize ve mütalaa edilmelidir.
Ankara 8 Mayıs 2010
